Ode aan de tonijnen en alle lieve vissen in de zee

Het opmerkelijke van dit verhaal is dat ik als klein kindje met mijn opa ging vissen, achter zijn huis in het park. Dat vond ik geweldig behalve als hij beet had, dan gruwelde ik van die akelige haak in die onschuldige lieve vissenkop. En dat terwijl ik een tiental jaar later een grote tonijn met een speargun door zijn hoofd schiet.

Mijn opa stelde me altijd gerust als ik weer eens vroeg: “doet dat geen pijn bij de vis, opa?”. Waarop hij steeds weer met veel geduld en grinnikend antwoordde: “nee joh, vissen hebben niet zoveel gevoel als mensen.”

Nou, spaansbenauwd heb ik het wel gehad, ondanks dit antwoord, daar midden op de ‘Pacific Ocean’ zeilend met een gangetje van zo’n 5 knopen, met die grote vis aan de lijn. Ze hadden ons verteld dat je een vis met een lierhandel op zijn kop moet slaan. Dat hij dan meteen bewusteloos of dood zou zijn. Maar mik maar eens raak met zo’n spartelende vis en een vriend die niet durft. Ik had hem natuurlijk ook terug kunnen gooien maar na 25 dagen oceaan en blikvoer wil je graag een poging wagen.

En de zee doet een mens veranderen. Echt! Het aspect ‘overleven’ gaat een grote rol spelen als je 24 uur per dag alleen maar met de elementen van de natuur bezig bent. ‘Zielig’ speelt geheel geen rol meer.  Althans dat dacht ik.  Maar het werd enigzins een klein drama. Na 5 slagen op het hoofd spartelde de vis nog steeds en gilde ik naar mijn opa; “doet het echt geen pijn, Gdv?”. De vis gaf eindelijk op, het was een prachtige tropische mannetjes-dorade (Mahi-Mahi). En ik dacht:  nooit meer!

Maar het ergste komt nog en ik durf het bijna niet te vertellen, de daaropvolgende dagen zwemt er een prachtige vrouwtjes-dorade strak achter ons schip aan. Wat blijkt, net als wolven en zwanen en nog veel meer soorten, zijn zij maatjes voor het leven. En – ik – heb – dus – het mannetje … Oef! Wat kon ik doen? Aaien ging niet alhoewel ik het wel geprobeerd heb. Dus hangend over de railing heb ik haar wat uurtjes gezelschap gehouden.

En met wat troostende woorden van dappere vriend in de trant van die vind vast weer een ander maatje, en het vertrek van het dorade-vrouwtje kan ik het uiteindelijk loslaten.

Nu komt er nog een andere wending aan dit verhaal. Zoiets van een herkansing. Want eerlijkheid gebied, het verhaal is nog niet af. Het fiasco van toen had geen vegetarier van me gemaakt. Tijdens een volgende overtocht, weer na zo’n 20 dagen op zee, hunkerend naar vers voer, hangen we toch de vislijnen weer achter het schip. De techniek een beetje aangepast, nl. de binnenbant van een fiets tussen de lijn en de reeling geknoopt om de schok voor de vis op te vangen. En we hadden bedacht dat als je de vis langszij haalt en met een speargun door het hoofd schiet, het beest niet (of bijna niet) lijdt en dit meer respectvol zou zijn.

Na enige dagen hebben we beet, een tonijn! Deze keer haalt mijn maatje heel dapper de vis tot naast het schip en ik schiet de vis door zijn hoofd. Clean cut. Meteen raak en zonder lijden. Blij til ik de vis over de railing en maak hem meteen schoon. Ik sla mijn ogen op naar opa: “dit is beter hè?.”

Met veel respect behandel ik de vis. Scherp mes en mooie snedes. Maar zonder koelkast in de tropen houdt je de vis niet lang goed. Dus zal je het weten dat je vis gevangen hebt. Tonijn gebakken als avondeten. Tonijnfilet op brood als ontbijt en de rest in blokjes in een grote glazen pot met citroensap. Dat blijft nog wel 1 à 2 dagen goed. We hebben toen veel tonijn gegeten. En dankbaar waren we zeker!

Tegenwoordig staat mijn moraal het maar mondjesmaat toe, want de tonijn is bijna uitgestorven. Als ik het eet dan koop ik het bij een viswinkel die een eerlijke vangst garandeert.

Dus voor nu, sorry mensen, geen recept van Salade Nicoise.

Noot:
Japan is de grootste boosdoener. Daar gaat bijna alle blauwvintonijn heen. Deze soort heeft dan ook de status ‘ernstig bedreigt’. De vraag naar tonijn stijgt nog steeds en Japan is inmiddels in hevige concurrentie met Europesche Sushi restaurantketens. Zal het nog lang duren voordat we een tonijn kunnen adopteren? Naast de kip en de bij? Zal dat helpen?

Greenpeace zegt dat 80% van de visbestanden op is! En over 40 jaar de oceanen leeg zijn! Wat een dramatisch bericht! Als oplossing dragen zij aan: zeereservaten waar niet gevist mag worden en duurzame vismethoden.

Hoe wij kunnen helpen? Greenpeace’s advies:
Vraag elke keer als u een visje koopt of die wel duurzaam is gevangen, en of de vissoort niet over-bevist is. Als klanten alleen duurzame vis willen, zullen alle winkels uiteindelijk duurzaam vis gaan inkopen. Dan raken vissers hun foute vis aan de straatstenen niet kwijt en kunnen ze die vissen net zo goed in zee laten zwemmen!

Hier kun je meer lezen over schone oceanen.

Comments are closed.